{"id":3635,"date":"2022-11-13T17:42:55","date_gmt":"2022-11-13T17:42:55","guid":{"rendered":"https:\/\/texnokun.uz\/?p=3635"},"modified":"2022-11-17T07:22:01","modified_gmt":"2022-11-17T07:22:01","slug":"maqsadli-kiberhujum-nima-va-u-qanday-amalga-oshiriladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/texnokun.uz\/?p=3635","title":{"rendered":"Maqsadli kiberhujum nima va u qanday amalga oshiriladi?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Navbatdagi maqolamizda maqsadli xakerlar guruhi, kiberqurollar va o\u2019zingizni shaxsiy ma\u2019lumotlaringizni qanday qilib himoyalash haqida bilib olasiz.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Maqsadli hujumlar<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qachonlardir kompyuteringizga virus tushganini hatto sezmagan bo\u2019lishingiz yoki bu haqida hech qanday ma\u2019lumotga ega bo\u2019lmagan bo\u2019lishingiz mumkin. Bu siz uchun balki&nbsp; ahamiyatsiz bo\u2019lgandir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Xakerlar maqsadli hujum vaqtida qo\u2019lga tushib qolmaslik uchun asta-sekin, sinchkovlik bilan ish qiladilar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maqsadli hujumlar 10%ni tashkil etsada, siz uning qurboniga aylanib qolishingiz mumkin. Maqsadli&nbsp; hujumlar &#8211;&nbsp; murakkab hujumlar bo\u2019lib, bunga ancha vaqt talab qilinadi. Natijada esa zarar ko\u2019rgan odamlar ko\u2019p bo\u2019lmaydi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tasavvur qiling, siz yirik xalqaro korporasiyaning bosh menejerisiz, muhim bir ish bilan bitim tuzgani kelgansiz. Kompaniyadagi xodimlaringiz sizni xavfsizlik va maxfiylik bo\u2019yicha ta\u2019minlagan xonani tayyorlab qo\u2019ygan. Sizni esa mexmondo\u2019stlik kutmoqda, buning uchun siz xonangizdagi Wi-Fi tarmog\u2019iga ulanishingiz kerak bo\u2019ladi. Familiyangiz, ismingiz, xona raqamingizni kiritasiz, shunda \u201cAdobe Flash\u201d ilovalari yangilangani haqida oddiy xabar keladi. Yangilash tugmasini bosasiz, ilova yangilanadi. Shu bilan birga BACKDOOR xakerlar qurboni kompyuterining masofadan boshqarish imkonini beradigan algoritmni ham yuklab olasiz. Endi ijtimoiy tarmoqlardagi barcha xabarlar va parollaringizni xakerlar ham ko\u2019ra oladi. Ammo xaker uchun bu asosiysi emas. Xakerning maqsadi korporatsiyangiz tarmog\u2019iga kirish. Lekin siz mustahkam himoyalangan jiddiy xavfsizlikni ta\u2019minlagan, tashqaridan buzib kirishning iloji bo\u2019lmagan kompaniyada ishlaysiz. Shu bois virus darhol faollashmaydi. Xizmat safaridan qaytib kelganingizdan so\u2019ng korporativ tarmoq ishga tushadi. Bu yarim yilda asta-sekin pistirmada portlashi mumkin bo\u2019lgan bombadir! Bunday hujum \u201cDARK HOTEL\u201d deb nomlanadi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Kiberjosuslik haqida<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ana endi haqiqiy kiberjosuslik haqida ma\u2019lumot berib o\u2019tamiz. Ish bitgach jinoyatchilar mehmonxona routerlari fayllarini o\u2019chirib hamma izlarini tozalaydilar. Lekin DARK HOTEL\u2019ning izlari tarmoqda qolgan bo\u2019ladi. Bunday viruslardan biri \u201cerotic\u201d mazmunidagi katta fayldan topilgan. Yarim yil ichida u 30 mindan ko\u2019proq marta yuklab olingan, zararli hajmi 937 Mb.dan oshardi va bu juda noyob holat edi. Bunday g\u2019ayrioddiy holat Kasperskiy laboratoriyasini e\u2019tiborini tortdi. Ular bu ishlarni o\u2019rgana boshladilar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image alignwide size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/texnokun.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/keepcoding-lVF2HLzjopw-unsplash-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3637\" srcset=\"https:\/\/texnokun.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/keepcoding-lVF2HLzjopw-unsplash-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/texnokun.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/keepcoding-lVF2HLzjopw-unsplash-300x169.jpg 300w, https:\/\/texnokun.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/keepcoding-lVF2HLzjopw-unsplash-768x432.jpg 768w, https:\/\/texnokun.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/keepcoding-lVF2HLzjopw-unsplash-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/texnokun.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/keepcoding-lVF2HLzjopw-unsplash-2048x1152.jpg 2048w, https:\/\/texnokun.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/keepcoding-lVF2HLzjopw-unsplash-1568x882.jpg 1568w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kalavaning uchi Osiyodagi mehmonxonalargacha olib keldi. DARK HOTEL qurbonlari butun dunyoda bor bo\u2019lsada, aksariyati Yaponiya, Xitoy, Rossiya, Koreya va Gonkongda edi. Bu virusning ishga tushishi emas, balki 180 kundan so\u2019ng ishga tushishi g\u2019alati tuyuldi. DARK HOTEL routeri metal guruhining nomiga o\u2019xshaydi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Xakerlar odatda iste\u2019dodli dasturchi bo\u2019lishadi. Ba\u2019zi vijdonsiz dasturchilar qing\u2019ir yo\u2019llar bilan kodlash va pul ishlashni xohlaydilar. Lekin o\u2019zlarini havf ostiga qo\u2019yishni istamaydilar. Shuning uchun ko\u2019pincha zararli kodlar yoki shunchaki aniqlangan zaifliklarni maxsus birjalarga joylashtiradilar. Keyin kimga bu dasturlar kerak bo\u2019lsa o\u2019shalar ularni sotib oladilar. U yerda ham oddiy birja kabi broker bor. U ham komissiya oladi, virusni haqqoniyligini tekshiradi va mijoz yoki foydalanuvchidan pul o\u2019tkazishini kafolatlaydi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Xakerlar Facebook orqali ham virus yuqtira oladilar. Ular qizlarni suratini qo\u2019yib Facebookda boshqalar bilan tanishishadi. Keyin esa ilovalar orqali telefon xotirasiga kirib, telefon egalarining suxbatlarini yozib olishadi. So\u2019ngra bu ma\u2019lumotlar uchun ulardan pul talab qilishadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunday uzoq hikoya so\u2019ngida kiberhavfsizlik bo\u2019yicha maslahatlarni aytib o\u2019tish o\u2019rinsiz. Bu maqola kibersavodxonligingizni oshirish maqsadida yozilgan. O\u2019ta chuqurlashish shart emas. Hozirning o\u2019zida nima qilishingiz haqida aytib o\u2019tish maqsadga muvofiqdir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Parollar yozilgan skrinshotlarni darhol o\u2019chirib tashlang va parollarda brauzeringizda saqlamang.<\/li><li>Izohlarda yozilgan havolalarni bosmang. Xatto yozilgan maqola ostida bo\u2019lsa ham.&nbsp;<\/li><li>Hamma joyda barcha ijtimoiy tarmoqlar va Instagramda ikki bosqichli autifikatsiyani yoqib qo\u2019ying.&nbsp;<\/li><li>Do\u2019kon saytlaridan ko\u2019ra ilovalardan foydalaning, ular xavfsizroqdir.&nbsp;<\/li><li>Bank kartalaringizni ma\u2019lumotlarini boshqalarga yubormang. Pul o\u2019tkazmasini olish uchun karta raqamini o\u2019zi yetarlidir. Amal qilish muddati va kartani orqa qismidagi kod raqamini ham hech kim bilishi mumkin emas.&nbsp;<\/li><li>Google kompaniyasi rasmlarni eslab qoladi. Shuning uchun ularni o\u2019chirib tashlaganingiz ma\u2019qul. Ijtimoiy tarmoqlarni shunday sozlangki, barcha shaxsiy ma\u2019lumotlaringiz faqat do\u2019stlaringizga ko\u2019rinsin. Profilingizni esa telefon raqami orqali topib bo\u2019lmasin. Xuddi shu sababga ko\u2019ra, haqiqiy ismingizni biladiganlar, xatto, bu qo\u2019llab-quvvatlash xizmati, yoki, ming yildan beri tanidigan do\u2019stingiz bo\u2019lsa ham, qiyin vaziyatda yordam so\u2019rasa ishonmang. Albatta tekshirib ko\u2019rib unga qo\u2019ng\u2019iroq qiling.&nbsp;<\/li><li>Jamoat joyda ulanganda Antivirus yoki VPN xizmatidan foydalaning. Shunda parollaringiz va boshqa shaxsiy ma\u2019lumotlaringiz hakerlarning qo\u2019liga tushmaydi.&nbsp;<\/li><li>Hamma joyda bir xil parollardan foydalanmang. Agar bitta parolni vk.da qoldirsangiz deylik, futbol ishqibozlari saytida ham shu parolni tersangiz, extimol, o\u2019sha yerdagi parolingizni topgandan keyin vk.ga kirishadi. vk. esa sizning raqamli portretingizdir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Siz ham ushbu qoidalariga rioya qiling.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image alignfull size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/texnokun.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/towfiqu-barbhuiya-FnA5pAzqhMM-unsplash-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3638\" srcset=\"https:\/\/texnokun.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/towfiqu-barbhuiya-FnA5pAzqhMM-unsplash-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/texnokun.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/towfiqu-barbhuiya-FnA5pAzqhMM-unsplash-300x200.jpg 300w, https:\/\/texnokun.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/towfiqu-barbhuiya-FnA5pAzqhMM-unsplash-768x512.jpg 768w, https:\/\/texnokun.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/towfiqu-barbhuiya-FnA5pAzqhMM-unsplash-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/texnokun.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/towfiqu-barbhuiya-FnA5pAzqhMM-unsplash-2048x1367.jpg 2048w, https:\/\/texnokun.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/towfiqu-barbhuiya-FnA5pAzqhMM-unsplash-1568x1046.jpg 1568w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oldin xakerlar virusni shunchaki bekorchilikdan yaratgan bo\u2019lsalar, endi vaziyat boshqacha, bu haqiqiy kiberurushdir. Hozir nafaqat oddiy foydalanuvchilarga, balki butun boshli davlatlarga qarshi kiberhujumlar olib borilmoqda. Albatta xakerlarning ham yaxshi va yomon turlari bo\u2019ladi. Shuning uchun siz kompyuteringizdan foydalanayotganingizda axborot xavfsizligiga alohida e\u2019tibor bering.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ushbu foydali ma\u2019lumotlarga ega maqolani do\u2019stlaringizga ham tarqating va ularni ham kiberhujumlardan xabardor qiling.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Qachonlardir kompyuteringizga virus tushganini hatto sezmagan bo\u2019lishingiz yoki bu haqida hech qanday ma\u2019lumotga ega bo\u2019lmagan bo\u2019lishingiz mumkin. Bu siz uchun balki\u00a0 ahamiyatsiz bo\u2019lgandir.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Xakerlar maqsadli hujum vaqtida qo\u2019lga tushib qolmaslik uchun asta-sekin, sinchkovlik bilan ish qiladilar.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Maqsadli hujumlar 10%ni tashkil etsada, siz uning qurboniga aylanib qolishingiz mumkin. Maqsadli\u00a0 hujumlar &#8211;\u00a0 murakkab hujumlar bo\u2019lib, bunga ancha vaqt talab qilinadi.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><br \/>\n#Kiberxavfsizli #Maslahatlar<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3636,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[8,67],"class_list":["post-3635","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-axborot-xafvsizligi","tag-kiberxavfsizlik","tag-xaker"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3635","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3635"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3635\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3692,"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3635\/revisions\/3692"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3636"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3635"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3635"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3635"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}