PUP\u2019larning o\u2018zlari odatda zararsiz bo\u2018lishiga qaramay, ular foydalanuvchini bezovta qilishi, kompyuterdan foydalanishga xalaqit berishi va uni ishlash tezligini sekinlashtirishi mumkin. Shuning uchun, kompyuteringizga har bir o\u2018rnatayotgan dasturingiz bilan unga hamkor dasturlari ham yuklab olinayotganidan xabardor bo\u2018lishingiz kerak. Agar siz dastur o\u2018rnatishda e\u02bctiborsiz bo\u2018lsangiz qo\u2018shimcha ilovalarni o\u2018rnatishga rozi bo\u2018lishingiz mumkin.<\/p>\n\n\n\n
Ko\u2018pincha, antivirus dasturi ham PUP\u02bcni o\u2018rnatishga to\u2018sqinlik qilmaydi, chunki texnik jihatdan PUP zararli dastur emas. PUP kompyuterga zarar yetkazish uchun mo\u2018ljallanmagan dasturdir. Bu shuni anglatadiki, PUP virus yoki TROYAN kabi xavfli hisoblanmaydi, lekin siz hali ham PUP’lar kompyuteringizga bilintirmasdan o\u2018rnatilmaganligiga ishonch hosil qilishingiz kerak. PUP’larning kompyuteringizga qanday zarar keltirishi haqida bir nechta misollar:<\/p>\n\n\n\n
- Ular kompyuteringizni ishlash tezligini sekinlashtiradi, chunki ular juda ko\u2018p xotira egallaydilar;<\/li>
- Ular juda ko\u2018p reklamalarni namoyish etadilar;<\/li>
- Brauzeringizga xotirani egallaydigan asboblar paneli qo\u2018shadi;<\/li>
- Shaxsiy ma\u02bclumotlarni to\u2018playdi.<\/li><\/ul>\n\n\n\n
PUP\u2019larning eng mashhur turlari<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
PUPlarning eng keng tarqalgan shakli reklama dasturlari bo\u2018lib, shuningdek, ular reklama dasturlari sifatida ham tanilgan. Eng mashhur misol – bu <\/strong>toolbars (asboblar paneli) shuningdek,<\/strong> button bars (asboblar paneli) <\/strong>deb ham ataladi. Aksariyat foydalanuvchilar, ehtimol, biron bir vaqtda o\u2018zlarining brauzerlariga asboblar panelini o\u2018rnatishgan. Ko\u2018pincha bu hodisa tasodifan sodir bo\u2018ladi, chunki asboblar paneli odatda ishlatilmaydi. <\/p>\n\n\n\n
Asboblar panellaridan tashqari, foydali ko\u2018rinishi mumkin bo\u2018lgan boshqa turdagi PUP\u2019lar ham mavjud. Ularning aksariyati tizimni tekshirishni amalga oshiradigan dasturlardir. Bunda ular tizimdagi kichik xatolarni aniqlaydilar va vaqtinchalik fayllarni o\u2018chirish uchun chiqaradilar. Optimallashtirishni amalga oshirish uchun foydalanuvchi odatda avval pullik mahsulotga o\u2018tishi kerak. <\/p>\n\n\n\n
<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Buni bajarish noqonuniy emas, lekin bu birinchi navbatda zerikarli va juda shubhali. Agar siz mahsulotning pullik versiyasidan foydalanishni xohlamasangiz, uni darhol o\u2018chirib tashlashingiz mumkin, chunki u hech qanday foyda keltirmaydi.<\/p>\n\n\n\n
PUP\u2019larni qanday tanish mumkin?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
PUP dasturini aniqlash uchun birinchi navbatda potensial kiruvchi dasturlarni kategoriyalarga ajratish kerak. Ilova PUP ekanligini aniqlash uchun xavfsizlik muhandislari noto\u2018g\u2018ri xatti-harakatlar ro\u2018yxatini ko\u2018rib chiqishadi. Agar ushbu xatti-harakatlarning bir yoki bir nechtasi turli dasturlarda topilsa, ular PUP sifatida ko\u2018riladi.<\/p>\n\n\n\n
PUP mezonlari qidiruv natijalarini o\u2018zgarishi, yuklab olish jarayonining buzilishini, shuningdek, taqiqlangan reklama kabi veb qoidabuzarliklarni o\u2018z ichiga oladi.<\/p>\n\n\n\n
PUP\u2019dan qanday himoyalanish kerak?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
- Dasturni o\u2018rnatishda ehtiyot bo\u2018ling: Yuqorida aytib o\u2018tilganidek, potensial kiruvchi dasturlar odatda beixtiyor kompyuteringizga paydo bo\u2018ladi. Agar siz kompyuteringizga bepul dasturni o\u2018rnatsangiz, bu esa dasturiy ta\u02bcminotni moliyalashtirish uchun ishlatiladigan hamkor dasturlarni yuklab oladi. PUP\u02bclardan ehtiyot bo\u2018lish uchun bepul dasturlarni o\u2018rnatayotganda doimo ehtiyot bo\u2018lishimiz kerak. Shaxsiy dialoglarni diqqat bilan o\u2018qib chiqing. Chunki o\u2018qib chiqish jarayoni sizni PUPlardan himoya qilishdan tashqari, hech qanday zararli dasturlar kompyuteringizda tasodifan paydo bo\u2018lmasligini ta\u02bcminlaydi.<\/li>
- “Murakkab o\u2018rnatish”: Dasturiy ta\u02bcminotni yuklab olgandan so\u2018ng sizga odatda “tezkor o\u2018rnatish” va “murakkab o\u2018rnatish” varianti taklif etiladi. Ikkinchisi sizning kompyuter va texnologiyani yaxshi bilishingizga hech qanday aloqasi yo\u2018q, bu shunchaki marketing hiylasi hisoblanadi. “Murakkab o\u2018rnatish” ni tanlang va o\u2018rnatish vaqtida har doim qo\u2018shimcha dasturlarni tanlashni bekor qiling. Shunday qilsangiz, siz tasodifan qo\u2018shimcha PUP ni o\u2018rnatish xavfiga ega bo\u2018lmaysiz.<\/li>
- Asl nusxaga ishoning: Qo\u2018shimcha himoya chorasi sifatida har doim dasturiy ta\u02bcminotni bepul yoki yuklab olish portallaridan emas, balki asl ishlab chiqaruvchidan yuklab oling.<\/li>
- Ishonchsizlik: PUP\u02bclar tizimingizni rivojlantirishni va\u02bcda qiladi yoki internet ishlashini sezilarli darajada tezlashtiradi. Siz har doim ham bu va\u02bcdalarga ishonmasligingiz kerak. Agar ishonchingiz komil bo\u2018lmasa, Internetda ko\u2018plab tadqiqotlar bunga aniqlik kiritishi mumkin.<\/li>
- Qorong\u2018u naqshlarni tanib oling: “Qorong\u2018u naqshlar” – bu odamlarni aldash uchun ataylab tuzilgan foydalanuvchi interfeyslari. Ular foydalanuvchini o\u2018z ixtiyori bilan qilmagan harakatlarga aldash uchun mo\u2018ljallangan. Masalan, obunani bekor qilish tugmachasini topish qiyin bo\u2019lgan axborot byulleteni yoki mijoz bilan bog\u2018lanish ma\u02bclumotlarini topish qiyin bo\u2019lgan veb-sayt.<\/li>
- Qo\u2018shimcha xavfsizlik choralari: Dasturiy ta\u02bcminotni yuklab olishni sinchkovlik bilan tekshirishdan tashqari, siz qo\u2018shimcha xavfsizlik dasturlaridan foydalanishingiz mumkin. Bularga, masalan, pop-up(qalqib chiquvchi oyna) yoki reklama blokirovkasi va antivirus dasturlari kiradi.<\/li><\/ul>\n\n\n\n
PUP\u02bcni shaxsiy kompyuteringizdan olib tashlash yo\u2018llari<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
PUP(potensial kiruvchi dastur)lar odatda boshqa dasturlarga qo\u2018shimcha hamkor dastur sifatida tasodifan o\u2018rnatiladi. Biroq, ular viruslar emasligi sababli, ularni o\u2018chirish ko\u2018p vaqt talab qiladi. Shunday bo\u2018lsa ham virus dasturlarga nisbatan pup\u02bclar oson yo\u2018q qilinadi. Odatda PUP\u02bclarni ko\u2018p harakat qilmasdan yoki tashqi yordamsiz o\u2018chirishingiz mumkin.<\/p>\n\n\n\n
Windows kompyuterida PUP\u2019larni o\u2019chirish<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Windows 10 kompyuterlarida Control panel(Boshqaruv paneli)ni<\/em> oching va Programs(Dasturlar)<\/em> kategoriyasini tanlang. Bunda siz kompyuteringizga barcha o\u2018rnatilgan dasturlarning ro\u2018yxatini ko\u2018rasiz. O’chirmoqchi bo\u2018lgan dasturingizni tanlang va yuqori paneldagi O\u2018chirish tugmasini bosing. <\/em>Dasturiy ta\u2018minotni kompyuteringizdan to\u2018liq olib tashlash uchun o’chirish bo’yicha ko’rsatmalarga amal qiling.<\/p>\n\n\n\n
Mac yoki MacBook\u2019da PUP\u2019larni o\u2019chirish<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Apple kompyuterlari uchun o\u2018chirish jarayoni biroz boshqacharoq. Mac App Store orqali o\u2018rnatilmagan dasturiy ta\u2018minotni olib tashlash uchun Finder<\/em> ni oching va chap tomondagi menyu satridan MacBook yoki Mac kompyuteringiz nomini tanlang. Keyin kompyuterning ichki qattiq diskini ochishingiz kerak. Bu esa Macintosh HD<\/em> deb belgilangan.<\/p>\n\n\n\n
Ilovalarning pastki papkasida siz barcha o\u2018rnatilgan dasturlarni topasiz. Endi kerakli dasturni Dock\u2019dagi axlat qutisiga torting. Bu kerakli dasturni to\u2018liq o\u2018chirishga olib keladi. Saqlash joyini bo\u2018shatish uchun ikki marta axlat qutisini bosing va keyin “Axlat qutisini bo\u2018shatish” ni tanlang.<\/p>\n\n\n\n
PUP\u2019larning qisqacha mazmuni<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Potensial kiruvchi dasturlar (PUPlar) texnik jihatdan zararli dastur hisoblanmaydi, lekin ular kompyuteringizga zarar yetkazib, ba\u02bczi muammolarga olib kelishi mumkin. Ya\u02bcni ular juda ko\u2018p xotirani talab qiladi va shuning uchun kompyuteringizni ishlashini sekinlashtiradi. Qo\u2018shimcha xavfsizlik choralari sizni PUPlardan himoya qilishga yordam beradi. Asosiysi, PUPlardan eng yaxshi himoya bu bepul dasturlarni o\u2018rnatishda ehtiyot bo\u2018lishdir. O\u2018rnatish qoidalarini diqqat bilan o\u2018qing va tez yoki standart o\u2018rnatish variantini tanlamang.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
PUP (potentially unwanted program) – bu potensial kiruvchi dastur bo\u2018lib, u ko\u2018pincha kompyuterga boshqa dasturlar yuklanayotganda o\u2018rnatiladi. Odatda, PUP dasturi marketing vositasi bo\u2018lib xizmat qiladi va ko\u2018pincha brauzer sozlamalarini o\u2018zgartiradi yoki keraksiz reklamalarni ko\u2018rsatadi. PUP\u2019ning eng keng tarqalgan shakli bu reklama dasturidir.
\nTroyanlar, qurtlar, Emotet, josuslik dasturlari yoki to\u2018lov dasturidan farqli o\u2018laroq, bu dastur\u00a0 xavfsizlik tizimi yoki Xakerlik hujumlari orqali kompyuteringizga kira olmaydi. Dasturni o\u2018rnatish odatda foydalanuvchining roziligi bilan amalga oshiriladi.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3628,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-3608","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-axborot-xafvsizligi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3608","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3608"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3608\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3684,"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3608\/revisions\/3684"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3628"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3608"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3608"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3608"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}