{"id":3495,"date":"2022-10-28T19:55:03","date_gmt":"2022-10-28T19:55:03","guid":{"rendered":"https:\/\/texnokun.uz\/?p=3495"},"modified":"2022-11-02T19:08:29","modified_gmt":"2022-11-02T19:08:29","slug":"biometrik-xavfsizlik-shaxs-yuzni-aniqlash-va-tasdiqlash","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/texnokun.uz\/?p=3495","title":{"rendered":"Biometrik xavfsizlik \u2013 shaxs yuzni aniqlash va tasdiqlash"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yuzni tanib olish \u2013 bu shaxsning yuzidan foydalangan holda uning shaxsini aniqlash yoki tasdiqlash usuli. Yuzni tanish tizimlari fotosuratlar, videolar yoki real vaqtda odamlarni aniqlash uchun ishlatilishi mumkin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yuzni tanib olish biometrik xavfsizlik kategoriyalaridan biri hisoblanadi. Biometrik dasturiy ta&#8217;minotning boshqa shakllariga ovozni, barmoq izini yoki ko&#8217;zning to&#8217;r pardasini aniqlash kiradi. Ushbu texnologiya asosan xavfsizlik va huquqni muhofaza qilish uchun ishlatiladi, ammo foydalanishning boshqa sohalariga qiziqish ortib bormoqda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Yuzni tanish qanday ishlaydi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u2018pchilik iPhone&#8217;larni qulfdan chiqarish uchun ishlatiladigan FaceID orqali yuzni tanish texnologiyasi bilan tanish (ammo bu yuzni tanishning faqat bitta ilovasi). Odatda, yuzni tanib olish foydalanuvchini shaxsini aniqlash uchun katta hajmdagi fotosuratlar bazasiga tayanmaydi, shunchaki bir foydalanuvchini qurilmaning yagona egasi sifatida belgilaydi va tan oladi. Boshqalarga esa, kirishni cheklaydi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Telefonlarni qulfdan chiqarishdan tashqari, yuzni tanish maxsus kameralar yonidan o\u2018tayotgan odamlarning yuzlarini kuzatuv ro\u2018yxatidagi odamlarning suratlariga moslashtirish orqali ishlaydi. Kuzatuv ro\u2018yxatlarida har qanday odamning surati bo\u2018lishi mumkin va tasvirlar istalgan joydan, hatto bizning ijtimoiy tarmoqlardagi akkauntlarimizdan ham olinishi mumkin. Yuzni tanish texnologiya tizimlari har xil bo\u2018lishi mumkin, lekin umuman olganda, ular quyidagicha ishlaydi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1-qadam: Yuzni aniqlash<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kamera yolg\u2018iz yoki jamoat orasida yuz tasvirini aniqlaydi va topadi. Rasmda to\u2018g\u2018ridan-to\u2018g\u2018ri yoki profilga qaragan odam ko\u2018rinishi mumkin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2-qadam: Yuz tahlili<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Keyinchalik, yuzning tasviri olinadi va tahlil qilinadi. Yuzni tanish texnologiyasining aksariyati 3D tasvirlarga emas, balki 2D tasvirga tayanadi, chunki u 2D tasvirni ommaviy suratlar yoki ma\u02bclumotlar bazasidagilar bilan qulayroq moslashtirishi mumkin. Dastur yuzingizning geometriyasini o\u2018qiydi. Asosiy omillar: ko\u2018zlaringiz orasidagi masofa, ko\u2018z bo\u2018shlig\u2018ining chuqurligi, peshonadan iyakgacha bo\u2018lgan masofa, yonoq suyaklarining shakli, lablar, quloqlar va boshqalarni tahlil qiladi. Maqsad &#8211; yuzingizni farqlash uchun asosiy bo\u2018lgan yuz belgilarini aniqlash.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3-qadam: Tasvirni ma\u02bclumotlarga aylantirish<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yuzni suratga olish jarayoni analog ma\u02bclumotni shaxsning yuz xususiyatlariga asoslangan raqamli ma\u02bclumotlar to\u2018plamiga aylantiradi. Yuzingizni tahlil qilish matematik formulaga aylanadi. Raqamli kod yuz izi deb ataladi. Bosh barmoq izlari noyob bo\u2018lgani kabi, har bir insonning yuz izi ham o\u2018ziga xos bo\u2018ladi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>4-qadam: Moslikni topish<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Keyin yuz izingiz ma\u02bclumotlar bazasi bilan taqqoslanadi. FQB turli xil davlat ma\u02bclumotlar bazalaridan olingan 650 million fotosuratlarga kirish huquqiga ega. Fasebook\u02bcda, shaxsning ismi bilan belgilangan har qanday fotosurat Facebook ma\u02bclumotlar bazasining bir qismiga aylanadi, undan yuzni aniqlash uchun ham foydalanish mumkin. Agar yuzingiz izi yuzni aniqlash ma\u02bclumotlar bazasidagi rasm bilan bir xil bo\u2018lsa, unda vazifa bajarilgan bo\u2018ladi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lh5.googleusercontent.com\/JidLB6IDFTE-H1xrEognEhlD6jJ__Zys7DCezPgKozengCrjE3qkwyViQBWGgWCeUxd2baeMEP_sppCFGXdIPWiJmkacfwencKwgB5EFJbOCCbiVKqfD4_SOo7A6aY0BoCfNh588ba3bGtc-QqVIk9YLEyKaO3OC-3WXfANE3AscuBTunhIpK39q7w\" width=\"640\" height=\"326\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Texnologiya qanday maqsadlarda qo<\/strong>\u2018<strong>llaniladi?<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Telefonlarni qulfdan chiqarish. <\/strong>Turli telefonlar, jumladan, eng yangi iPhone\u2019lar qurilmani qulfdan chiqarish uchun yuzni tanishdan foydalanadi. Texnologiya shaxsiy ma&#8217;lumotlarni himoya qilishning kuchli usulini taklif etadi. Telefon o&#8217;g&#8217;irlangan taqdirda, maxfiy ma\u2019lumotlarga kirish imkoni bo\u2018lmasligini ta&#8217;minlaydi. Apple kompaniyasi ta\u2019kidlashicha, tasodifiy yuz telefoningizni qulfdan chiqarish ehtimoli 1 milliondan bir.<\/li><li><strong>Huquqni muhofaza qilish.<\/strong> Huquqni muhofaza qilish organlari tomonidan yuzni tanib olish tizimi muntazam ravishda qo\u2018llaniladi. NBC hisobotiga ko\u2018ra, texnologiya AQSHdagi huquq-tartibot idoralari va boshqa mamlakatlarda ham o\u2018sib bormoqda. Politsiya hibsga olinganlarning suratlarini to\u2018playdi va ularni mahalliy, shtat va federal yuzni aniqlash ma\u02bclumotlar bazalari bilan solishtiradi. Hibsga olingan shaxsning surati olinib skanerlash uchun ma\u02bclumotlar bazasiga qo\u2018shiladi.<\/li><li><strong>Aeroportlar va chegara nazorati.<\/strong> Yuzni tanib olish dunyodagi ko&#8217;plab aeroportlarda odatiy holga aylandi. Biometrik pasportlar sayohatchilarga uzun qatorlarni chetlab o&#8217;tishga va tezroq bortga chiqish uchun avtomatlashtirilgan ePassport boshqaruvidan foydalanish imkonini beradi. <\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lh6.googleusercontent.com\/IpYOt9FjQjzaKhVtkfO9TEeb_APUqXmWqzgMk06ZwK_2vUepWa6FsV1ZjtEu4OOt16bP7o6fm2JS8IWI4A5QJ4u0kiRBjKlRNgUICTyUtA7Pz3eNPKGVbpLhBE-xkCV3ZbFgMx9c5R26nJvEpBEdBbwR3vUlHrek0HM_1VaL8Jn2F9uAVjimIxLyYA\" width=\"589\" height=\"356\"><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Yuzni aniqlash nafaqat kutish vaqtlarini qisqartiradi, balki aeroportlarda xavfsizlikni yaxshilash imkonini beradi. AQSh Ichki xavfsizlik departamenti ma&#8217;lumotlariga ko&#8217;ra<a href=\"https:\/\/www.muo.com\/tag\/facial-recognition-invading-privacy\/\">, 2023 yilga kelib yuzni tanish sayohatchilarning 97 foizida<\/a> qo&#8217;llaniladi. Ushbu tizim aeroportlar va chegara o&#8217;tish joylarida bo&#8217;lgani kabi, Olimpiya o&#8217;yinlari singari yirik tadbirlarda xavfsizlikni kuchaytirish uchun ishlatiladi.&nbsp;<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Yo<\/strong>\u2018<strong>qolganlarni topish. <\/strong>Yuzni tanib olish tizimi bedarak yo\u2018qolganlar va odam savdosi qurbonlarini topishda qo\u2018llanilishi mumkin. Aytaylik, yo\u2018qolgan shaxslar ma\u02bclumotlar bazasiga qo\u2018shiladi. Bunday holda, huquq-tartibot idoralari ular aeroportda, chakana savdo do\u2018konida yoki boshqa jamoat joylarida bo\u2018ladimi, yuzni tanish orqali aniqlanishi bilanoq ogohlantirishi mumkin.<\/li><li><strong>Chakana savdo jinoyatlarini kamaytirish. <\/strong>Yuzni tanib olish tizmi do\u2018kon o\u2018g\u2018rilari, uyushgan chakana jinoyatchilar yoki firibgarlik sodir etgan odamlarni do\u2018konlarga qachon kirganliklarini aniqlash uchun ishlatiladi. Jismoniy shaxslarning fotosuratlarini jinoyatchilarning ma\u02bclumotlar bazalari bilan taqqoslash mumkin, shunda jinoyatlarni oldini olish va chakana savdo xavfsizligi bo\u2018yicha mutaxassislar do\u2018konga tahdid solayotgan xaridorlar haqida do\u2018kon egasiga&nbsp; xabar berishlari mumkin.<\/li><li><strong>Bank ishi.&nbsp; <\/strong>Biometric online banking \u2013 bu yuzni aniqlashning yana bir afzalligi. Bir martalik parollardan foydalanish o\u2018rniga, mijozlar o\u2018zlarining smartfonlariga yoki kompyuterlariga qarab tranzaksiyalarga ruxsat berishlari mumkin. Yuzni tanib olish tufayli xakerlar parollarni buzolmaydilar. Agar xakerlar sizning fotosuratlar ma\u02bclumotlar bazangizni o\u2018g\u2018irlashsa, \u201cjonsiz\u201d aniqlash \u2013 biometrik namunaning manbai tirik odam yoki soxta tasvir ekanligini aniqlash uchun ishlatiladigan usul (nazariy jihatdan) ularni ishlashiga to\u2018sqinlik qiladi.<\/li><li><strong>Marketing va reklama.<\/strong> Marketologlar iste&#8217;molchilar tajribasini yaxshilash uchun yuzni aniqlashdan foydalanganlar. Misol uchun, muzlatilgan pitsa brendi DiGiorno <a href=\"https:\/\/digiday.com\/marketing\/digiorno-pizza-used-facial-recognition-show-much-people-love-pizza\/\">2017 yilgi marketing kampaniyasi<\/a> uchun yuzni tanishdan foydalangan, u yerda odamlarning pitsaga bo\u2018lgan hissiy munosabatini o\u2018lchash uchun DiGiorno kechalaridagi odamlarning yuz ifodalarini tahlil qilgan. Londondagi Piccadilly sirki kabi yuzni tanish texnologiyasini o\u2018z ichiga olgan bilbord\u2019lar brendlar moslashtirilgan reklamalarni ishga tushirishi mumkinligini anglatadi.&nbsp;<\/li><li><strong>Sog&#8217;liqni saqlash.<\/strong> Kasalxonalar bemorlarni parvarish qilishda yordam berish uchun yuzni tanishdan foydalanadilar. Tibbiyot xodimlari bemorlarning qaydlariga kirish, ro\u2018yxatga olishni soddalashtirish, ularda his-tuyg\u2018ular va og\u2018riqlarni, hattoki o\u2018ziga xos genetik kasalliklarni aniqlash uchun ushbu tizimdan foydalanishni sinovdan o\u2018tkazmoqdalae. AiCure odamlarning dori-darmonlarni retsept bo\u2018yicha qabul qilishini ta&#8217;minlash uchun yuzni tanishdan foydalanadigan ilovani ishlab chiqdi. Biometrik texnologiya arzonlashgani sayin, sog&#8217;liqni saqlash sohasida qabul qilinishi ortishi kutilmoqda.<\/li><li><strong>Talabalar yoki ishchilarning davomatini kuzatish.<\/strong> <a href=\"https:\/\/edtechchina.medium.com\/schools-using-facial-recognition-system-sparks-privacy-concerns-in-china-d4f706e5cfd0\">Xitoydagi ba<\/a>\u02bc<a href=\"https:\/\/edtechchina.medium.com\/schools-using-facial-recognition-system-sparks-privacy-concerns-in-china-d4f706e5cfd0\">zi ta<\/a>\u02bc<a href=\"https:\/\/edtechchina.medium.com\/schools-using-facial-recognition-system-sparks-privacy-concerns-in-china-d4f706e5cfd0\">lim nmuassasalari<\/a> talabalarning darsni qoldirmasliklarini ta\u02bcminlash uchun yuzni tanishdan foydalanadi. Planshetlar o\u2018quvchilarning yuzlarini skanerlash va ularning shaxsini tasdiqlash uchun ularni ma\u2019lumotlar bazasidagi fotosuratlarga moslashtirish uchun ishlatiladi. Shuningdek ushbu texnologiya ishchilarning ish joylariga kirishi va chiqishi uchun ishlatilsa, ish beruvchilar davomatni bemalol kuzatishlari mumkin.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em><br><\/em><\/strong><strong><em>Barcha biometrik o\u2018lchovlar orasida yuzni aniqlash eng tabiiy usul hisoblanadi. Chunki biz odatda barmoq izlariga emas, balki yuzlarga qarab o\u2018zimizni va boshqalarni taniymiz. Hisob-kitoblarga ko\u2018ra, dunyo aholisining yarmidan ko\u2018pi yuzni aniqlash texnologiyasidan muntazam foydalanadi.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yuzni tanib olish \u2013 bu shaxsning yuzidan foydalangan holda uning shaxsini aniqlash yoki tasdiqlash usuli. Yuzni tanish tizimlari fotosuratlar, videolar yoki real vaqtda odamlarni aniqlash uchun ishlatilishi mumkin. Yuzni tanib olish biometrik xavfsizlik kategoriyalaridan biri hisoblanadi. Biometrik dasturiy ta&#8217;minotning boshqa&#8230; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3507,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[63,64],"class_list":["post-3495","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-technology","tag-ai","tag-faceid"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3495","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3495"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3495\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3562,"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3495\/revisions\/3562"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3507"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3495"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3495"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/texnokun.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3495"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}